روششناسی Dealer Hedge Flow
دیلرهای آپشن (بازارسازها) نمیخواهند روی جهت قیمت شرط ببندند: آنها دفتر آپشنهای خود را با خرید یا فروش دارایی پایه دلتا-هج نگه میدارند. با حرکت قیمت، دلتای آپشن تغییر میکند، بنابراین هج باید مدام تنظیم شود. Dealer Hedge Flow (جریان هج دیلرها) برای هر سطح قیمت به یک پرسش پاسخ میدهد: اگر قیمت از سطح فعلی به آن سطح برود، دیلرها برای هجماندن باید چند دلار BTC بخرند یا بفروشند — و آیا این جریان حرکت را جلوتر میبرد یا آن را مهار میکند؟
| اثر | دیلرها چه میکنند | معنای آن برای حرکت قیمت |
|---|---|---|
| مهار | خلاف جهت حرکت معامله میکنند: در رالی میفروشند، در افت میخرند | حرکت با عرضه یا تقاضای اضافه روبهرو میشود و معمولاً کُند میشود |
| تشدید | همجهت با حرکت معامله میکنند: در رالی میخرند، در افت میفروشند | حرکت سوخت اضافه میگیرد و معمولاً شتاب میگیرد |
منبع داده، بازار آپشنهای BTC در Deribit است. پروفایل هر ساعت دوباره محاسبه میشود؛ تاریخچه از 2026-03-16 آغاز میشود. این ابزار در Lab ← داشبوردها ← Blocklens Special ← Dealer Hedge Flow، و همچنین از طریق API و سرور MCP در دسترس است (§۸).
Dealer Hedge Flow مدلی توصیفی از پوزیشنگیری دیلرهاست که از معاملات عمومی ساخته شده است. این مدل نه دفتر گزارششده دیلرهاست، نه هدف قیمتی و نه سیگنال معاملاتی. نگاه کنید به محدودیتها.
۱. چه چیزی را نشان میدهد
۱.۱ جریان هج و اثر آن
برای سطح قیمت ، جریان هج کل مبلغ دلاری است که دیلرها در حالی معامله میکنند که قیمت از قیمت فعلی تا حرکت میکند، با فرض اینکه پوزیشنهای آپشن آنها همانطور که اکنون هست باقی بماند:
- — دیلرها در مسیر رسیدن به BTC میخرند؛ — دیلرها میفروشند.
- این یک مبلغ دلاری واحد برای کل مسیر است، نه مقداری برای هر استرایک و نه «به ازای هر 1%».
اینکه این جریان به حرکت کمک میکند یا در برابر آن مقاومت میکند به جهت حرکت بستگی دارد، بنابراین پروفایل اثر (impact) را هم نشان میدهد: جریان هج که علامت آن بر اساس جهت حرکت تعیین شده است.
- اثر > 0 — تشدید: دیلرها همجهت با حرکت معامله میکنند (در صعود میخرند، در نزول میفروشند).
- اثر < 0 — مهار: دیلرها خلاف جهت حرکت معامله میکنند.
دیلرهایی که لانگ گاما هستند (در مجموع آپشنهایی را در اختیار دارند که از تیکرها خریدهاند) با بالا رفتن قیمت میفروشند و با پایین آمدن آن میخرند — یعنی حرکتها را مهار میکنند. دیلرهایی که شورت گاما هستند به دنبال قیمت میروند — یعنی حرکتها را تشدید میکنند. پروفایل نشان میدهد دفتر دیلرها کجا میان این دو حالت جابهجا میشود و در هر سطح چند دلار در میان است.
۱.۲ نحوه خواندن داشبورد
- پروفایل — برای هر سطح قیمت یک میله، روی یک شبکه ثابت $500 در محدوده ±30% قیمت فعلی. میله، اثر بر حسب USD است: یک رنگ برای تشدید و رنگی دیگر برای مهار؛ طول آن اندازه جریانی است که اگر قیمت به آنجا برود رخ میدهد.
- نقشه حرارتی — پروفایلهای ساعتی کنار هم: x — زمان، y — قیمت، رنگ — اثری که پروفایل همان ساعت برای آن قیمت نشان داده است. قیمت BTC و سطح گامای صفر روی آن رسم میشوند. این نمودار تاریخچه مدل است، نه سابقه معاملاتی که واقعاً انجام شدهاند.
- کارتها — GEX خالص، سطح گامای صفر، و جریان هج در صورت حرکت قیمت به میزان ±5% و ±10% (§۳.۶).
- سهم استرایکها — GEX خالص به تفکیک استرایک و به کال و پوت: گامای دیلرها روی کدام استرایکها متمرکز است.
۲. پوزیشن دیلرها
۲.۱ از نوار کامل معاملات
Deribit منتشر نمیکند چه کسی کدام آپشن را در اختیار دارد. ما پوزیشن دیلرها را برای هر آپشن (هر سررسید، استرایک و نوع) از نوار کامل معاملات Deribit از زمان فهرستشدن آن آپشن بازسازی میکنیم. هر معامله سمت تیکر را در خود دارد — مشارکتکنندهای که سفارش بازار را ارسال کرده است. فرض بر این است که دیلر طرف مقابل تمام معاملات تیکرهاست:
- — دیلرها در آپشن لانگ هستند (تیکرها آن را به آنها فروختهاند)، — دیلرها شورت هستند.
- مقادیر بر حسب BTC هستند (هر آپشن BTC در Deribit روی 1 BTC است).
- آپشنی که هرگز معامله نشده موجودی 0 دارد اما روی تابلو باقی میماند، تا محور استرایکها و تفکیک کال/پوت کامل بماند.
به عنوان یک بررسی معقولبودن، مجموع قدر مطلق موجودی دیلرها تقریباً به نیمی از بهره باز میرسد (45–59% در تابلوهایی که بررسی کردیم) — که منطقی است، چون بخشی از بهره باز میان مشارکتکنندگانی است که دیلر نیستند.
۲.۲ بدون نگاه به آینده
هر پروفایل ساعتی از پوزیشن در همان ساعت استفاده میکند: فقط معاملاتی جمع زده میشوند که مهر زمانی آنها تا لحظه اسنپشات است. تاریخچه در یک پیمایش رو به جلو روی نوار معاملات محاسبه میشود: معاملات هر روز به ترتیب زمانی افزوده میشوند و هر تابلوی ساعتی بلافاصله پس از معاملاتی که پیش از آن آمدهاند محاسبه میشود. بنابراین یک پروفایل تاریخی هرگز از معاملاتی که پس از آن انجام شدهاند خبر ندارد.
۲.۳ فرضها
| فرض | معنا | اثر در صورت برقرار نبودن |
|---|---|---|
| هر تیکر در برابر دیلرها معامله میکند | سمت میکر هر معامله، دیلری است که هج میکند | برخی میکرها دیلر نیستند (یا هج نمیکنند)؛ جریان واقعی از نظر اندازه کوچکتر است، اما ساختار علامتها معمولاً حفظ میشود |
| پوزیشن در لحظه اسنپشات ثابت است | حرکت قیمت در طول مسیر هیچ آپشنی را باز یا بسته نمیکند | در یک مسیر طولانی معاملات جدید دفتر را تغییر میدهند؛ پروفایل تصویری از «اگر همین حالا» است |
| نوسانپذیری sticky-strike | هر آپشن نوسان ضمنی و زمان تا سررسید خود را در حین حرکت قیمت حفظ میکند | در واقعیت لبخند نوسان با قیمت جابهجا میشود؛ سطوح دور نسبت به سطوح نزدیک قطعیت کمتری دارند |
| فقط آپشنهای BTC در Deribit | صرافیهای دیگر و پوزیشنهای OTC لحاظ نشدهاند | جریان صرافیهای دیگر در مجموع وجود ندارد |
| دیلرها بهطور پیوسته با دارایی پایه هج میکنند | هج در طول کل مسیر تنظیم میشود | در عمل هج گسسته است و بخشی از آن با قراردادهای آتی انجام میشود |
۳. فرمولها
۳.۱ گاما بر پایه فوروارد سررسید
هر آپشن با Black-Scholes با نرخ صفر و روی فوروارد سررسید خود قیمتگذاری میشود؛ خود Deribit هم آپشنهای BTC را به همین شکل قیمتگذاری میکند. برای آپشن با استرایک ، نوسان ضمنی (mark IV در Deribit) و زمان تا سررسید (بر حسب سالهای 365 روزه تا ساعت 08:00 UTC روز سررسید):
- قیمت فوروارد سررسید آپشن و قیمت شاخص BTC در اسنپشات است؛ نسبت (بیس سررسید) با حرکت شاخص ثابت نگه داشته میشود، بنابراین در قیمت شاخص فوروارد برابر است.
- گاما نسبت به شاخص برابر است. کالها و پوتها گامای یکسانی دارند.
- و تابع چگالی و تابع توزیع نرمال استاندارد هستند. آپشنهای منقضیشده و آپشنهای بدون نوسان ضمنی کنار گذاشته میشوند.
۳.۲ GEX در یک قیمت
گاما اکسپوژر (GEX) در قیمت مبلغ دلاریای است که دیلرها برای یک حرکت 1% حول معامله میکنند:
GEX خالص مقدار همین منحنی در قیمت فعلی است، یعنی . GEX خالص مثبت — دیلرها در مجموع لانگ گاما هستند (رژیم مهار)؛ منفی — در مجموع شورت گاما (رژیم تشدید).
۳.۳ جریان هج H(P)
وقتی قیمت به اندازه حرکت میکند، دلتای دفتر دیلرها به اندازه BTC تغییر میکند و دیلرها برای هجماندن همین مقدار را در جهت مخالف معامله میکنند — به قیمت دلار برای هر BTC. با جمعزدن این مقادیر در طول مسیر از تا :
به بیان معادل، : جریان هج در جایی سریعتر از همه رشد میکند که GEX بزرگ است، و علامت شیب آن دقیقاً در همان جایی تغییر میکند که علامت GEX تغییر میکند.
۳.۴ فرم بسته
با نرخ صفر و نوسانپذیری sticky-strike، انتگرال جواب دقیق دارد (زیرا ):
هیچ شبکه قیمت یا انتگرالگیری عددی در کار نیست: مقدار در هر سطح دقیق است، حتی برای آپشنهایی که چند ساعت تا سررسید دارند و گامای آنها از گام $500 شبکه باریکتر است.
۳.۵ اثر
- بالای قیمت ()، دیلرهایی که میخرند () رالی را جلوتر میبرند — اثر ، تشدید؛ دیلرهایی که میفروشند () در برابر آن میایستند — اثر ، مهار.
- زیر قیمت () برعکس است: فروش در افت، آن را تشدید میکند و خرید در افت، آن را مهار میکند.
میلههای پروفایل و رنگ نقشه حرارتی، اثر بر حسب USD هستند.
۳.۶ مقادیر خلاصه
| مقدار | تعریف |
|---|---|
| GEX خالص | ، بر حسب USD به ازای هر حرکت 1% |
| گامای صفر | نزدیکترین تغییر علامت به در محدوده ؛ اگر منحنی در این محدوده علامت خود را حفظ کند، خالی است |
| فلیپها | همه تغییر علامتهای در محدوده ، به ترتیب صعودی |
| جریان در ±5% / ±10% | دقیقاً در ، ، ، (نه در نزدیکترین سطح شبکه) |
| بزرگترین ناحیه تشدید / مهار | باند سطح $500 (از سطح همسایه نزدیکتر به تا خود سطح) با بزرگترین جریان حاشیهای تشدیدکننده / مهارکننده |
- تغییر علامتها با پیمایش با گام $100 یافته میشوند و هر نقطه عبور با روش دوبخشی تا دقت $1 پالایش میشود. دو نقطه عبور که کمتر از $100 از هم فاصله دارند ممکن است از دست بروند.
- سطح گامای صفر در محدوده ±50% قیمت جستوجو میشود، یعنی گستردهتر از پروفایل ±30%، چون برای BTC این سطح اغلب 25–30% از قیمت فاصله دارد. بنابراین ممکن است خارج از پروفایل رسمشده باشد: کارت مقدار آن را نشان میدهد و خط آن روی نمودار در لبه بریده میشود.
- بزرگترین ناحیهها بر اساس جریان حاشیهای یک باند تعیین میشوند، نه خود : مقدار تجمعی معمولاً در لبه بازه به اوج میرسد.
۳.۷ مثال عددی
تابلوی ساعتی 2026-10-24 ساعت 06:00 UTC، قیمت شاخص BTC برابر $80,661:
| مقدار | نتیجه | تفسیر |
|---|---|---|
| GEX خالص | +$32.3M به ازای هر 1% | دیلرها در مجموع لانگ گاما هستند |
| قیمت +5% ($84,694) | = −$214M | دیلرها در رالی میفروشند — مهار |
| قیمت −5% ($76,628) | = +$299M | دیلرها در افت میخرند — مهار |
| قیمت +10% ($88,727) | = −$324M | مهار |
| قیمت −10% ($72,595) | = +$661M | مهار |
| گامای صفر | $59,068 (−26.8%) | دفتر دیلرها فقط پس از یک افت عمیق شورت گاما میشود |
یک بررسی تقریبی فقط با GEX خالص، گویی GEX در تمام مسیر در مقدار فعلی خود ثابت میماند: −100 × $32.3M × ln(1.05) ≈ −$158M برای +5%. جریان دقیق در هر دو جهت بزرگتر است، چون GEX در طول مسیر ثابت نیست: در این تابلو، GEX چند درصد دورتر از قیمت بیشتر از خود قیمت فعلی است.
۴. تفاوت با GEX کلاسیک به تفکیک استرایک
نمودار رایج GEX یک اسنپشات است: «دلار به ازای هر حرکت 1% همین حالا»، به تفکیک استرایک. Dealer Hedge Flow به شکل دیگری ساخته میشود:
| GEX کلاسیک به تفکیک استرایک | Dealer Hedge Flow | |
|---|---|---|
| پرسش | اکنون چه مقدار گاما روی هر استرایک قرار دارد | اگر قیمت به یک سطح برود، دیلرها چند دلار معامله میکنند |
| شکل | یک اسنپشات در قیمت فعلی | یک مسیر: گاما در هر قیمت میان اکنون و آن سطح دوباره محاسبه میشود |
| نتیجه | یک مقدار برای هر استرایک، بر حسب USD به ازای هر 1% | یک مبلغ USD برای هر سطح قیمت، همراه با تشدید / مهار |
| پوزیشن دیلرها | اغلب از روی بهره باز حدس زده میشود (مثلاً «دیلرها در کالها لانگ و در پوتها شورت هستند») | برای هر آپشن از نوار کامل معاملات بازسازی میشود |
| آستانه رژیم | اغلب تغییر علامت میان استرایکهای مجاور | سطح گامای صفر منحنی GEX بازمحاسبهشده |
نمای استرایکها همچنان در پنل سهم استرایکها در دسترس است: این پنل نشان میدهد گامای دیلرها کجا قرار دارد؛ جریان هج نشان میدهد وقتی قیمت حرکت میکند، این گاما چه میکند.
۵. مقادیر قدیمی (legacy)
API برای حفظ پیوستگی، چند مقدار قدیمیتر GEX را نیز برمیگرداند: فیلدهای legacy_* در سریها و بلوک legacy در
پروفایل. این مقادیر در Dealer Hedge Flow استفاده نمیشوند. همین بلوک استرایکهایی را هم در بر دارد که بزرگترین GEX مثبت
و منفیترین GEX را دارند (استرایکهای حمایت و مقاومت)؛ این استرایکها بر پایه گامای Deribit در لحظه اسنپشات محاسبه
میشوند و استرایکهایی که قدر مطلق GEX کل آنها کمتر از $1,000 است کنار گذاشته میشوند.
۵.۱ چرا از گامای منتشرشده Deribit استفاده نمیشود
Deribit برای هر آپشن یک گاما منتشر میکند، اما گردشده تا 5 رقم اعشار. برای BTC، گامای یک آپشن at-the-money خود از مرتبه – است، بنابراین گام گردکردن خطایی 5–50% برای هر آپشن است، و پوزیشنهای دیلرها با علامتهای مخالف در استرایکهای مختلف مانع از آن میشوند که این خطاها یکدیگر را خنثی کنند. GEX کل قدیمی که بر پایه گامای گردشده (و بر پایه شاخص به جای فوروارد) ساخته شده، با مقدار دقیق Black-Scholes تفاوت دارد: روی 106 تابلوی ساعتی 2026-10-20…24، نسبت GEX خالص دقیق به قدیمی میانه 1.02 داشت؛ 10% تابلوها زیر 0.83 و 10% بالای 1.15 بودند. ما فقط مقدار دقیق را به عنوان GEX خالص منتشر میکنیم؛ مقدار کل قدیمی در میان مقادیر قدیمی باقی میماند.
۵.۲ چرا نقطه فلیپ قدیمی، فلیپ گاما نیست
نقطه فلیپ قدیمی (legacy_flip_point)، تغییر علامت GEX به تفکیک استرایک میان دو استرایک اطراف قیمت فعلی است. این نقطه تقریباً همیشه در
فاصله کسری از یک درصد از قیمت قرار دارد و چیزی درباره اینکه دفتر دیلرها در کل کجا رژیم خود را تغییر میدهد نمیگوید.
آستانه واقعی، سطح گامای صفر است: قیمتی که در آن کل منحنی GEX، بازمحاسبهشده در همان قیمت، از صفر عبور میکند
(§۳.۶).
۶. دادهها
- منبع: آپشنهای BTC در Deribit — نوار کامل معاملات (همراه با سمت تیکر) و یک اسنپشات ساعتی از تابلوی آپشنها (استرایکها، سررسیدها، mark IV، فوروارد و قیمت شاخص).
- زمانبندی: هر ساعت یک پروفایل جدید که بلافاصله پس از اسنپشات ساعتی محاسبه و حدود دقیقه 20 هر ساعت (UTC) منتشر میشود. اسنپشاتی که از بررسی کاملبودن تابلو عبور نکند کنار گذاشته میشود: به صورت شکاف باقی میماند، نه صفر.
- تاریخچه: از 2026-03-16، تمام اسنپشاتهای ساعتی. پوزیشنهای پشت نخستین پروفایلها از قبل همه معاملات از زمان فهرستشدن هر آپشن را در بر دارند، بنابراین شروع سرد (cold start) وجود ندارد.
- شکاف: 2026-06-08 … 2026-07-07 — قطعی در جمعآوری داده؛ برای این روزها اسنپشاتی و در نتیجه پروفایلی وجود ندارد. نوار معاملات شکافی ندارد، بنابراین پوزیشنهای پس از قطعی کامل هستند.
- مقادیر روزانه (GEX خالص، گامای صفر، جریان در ±5% / ±10% در مرجع متریکها و در سری روزانه API) همان اسنپشات 00:00 UTC هر روز هستند (اگر 00:00 موجود نباشد، نخستین اسنپشات روز) — دور از سررسید روزانه در 08:00 UTC. روزی که منتشر شده تغییر نمیکند.
- ساعت سررسید: در ساعت پیش از سررسید روزانه (اسنپشات 07:00 UTC) آپشنهایی که حدود یک ساعت تا سررسیدشان مانده، جهش بسیار باریکی در گاما روی استرایکهای خود دارند. در آن اسنپشات چند فلیپ و سطح گامای صفر نزدیک به قیمت ممکن است؛ این با مدل سازگار است و همانطور که هست حفظ میشود.
۷. سطوح اشتراک
| سطح | پروفایل | تاریخچه (نقشه حرارتی، سریها) | سهم استرایکها | خروجی گرفتن |
|---|---|---|---|---|
| Free | آخرین پروفایل ساعتی | 30 روز اخیر، گام روزانه (1d) | — | — |
| Pro، Enterprise | هر اسنپشات ساعتی از 2026-03-16 | تاریخچه کامل از 2026-03-16، گامهای 1h / 6h / 1d | بله | بله |
متریکهای روزانه در مرجع متریکها از قواعد معمول سطوح اشتراک در کاتالوگ متریکها پیروی میکنند (محدودیتهای نرخ و سطوح اشتراک).
۸. API و MCP
| اندپوینت | چه چیزی برمیگرداند |
|---|---|
GET /v1/options/gex | سری روزانه: قیمت BTC، GEX خالص، گامای صفر، جریان در ±5% / ±10% و مقادیر قدیمی |
GET /v1/options/gex/hourly | همان دادهها برای هر اسنپشات ساعتی (Pro) |
GET /v1/options/gex/profile | یک اسنپشات (بهطور پیشفرض آخرین، یا date / ts): سطوح، جریان هج، اثر، GEX هر سطح، گامای صفر، فلیپها، جریان ±5% / ±10%، سهم استرایکها |
GET /v1/options/gex/heatmap | ماتریس زمان × قیمت از اثر برای from / to و resolution = 1h، 6h یا 1d، همراه با لایههای قیمت و گامای صفر |
- همه مبالغ بر حسب USD هستند؛ جریان هج و اثر از علامتهای §۱.۱ پیروی میکنند. نقشه
حرارتی
1hدر هر درخواست حداکثر 90 روز را پوشش میدهد. - یک URL واحد برای سطوح اشتراک مختلف تاریخچه متفاوتی برمیگرداند (§۷). پارامترها، فیلدهای پاسخ، محدودیتها و خطاها: Dealer Hedge Flow API؛ کلیدهای API: احراز هویت.
- سرور MCP سه ابزار روی این اندپوینتها دارد:
get_gex_daily(سری روزانه)،get_gex_profile(خلاصه فشرده یک پروفایل: رژیم، گامای صفر، جریان برای حرکتهای ±1…30%، بزرگترین سطوح تشدید و مهار) وget_gex_heatmap(تاریخچه پروفایل، درشتدانهشده تا در کانتکست یک عامل هوش مصنوعی جا شود). مقادیر روزانه به صورت متریکهای کاتالوگ نیز از طریقget_metricدر دسترس هستند.
۹. محدودیتها
- این یک مدل است. اینکه سمت مقابل هر معامله تیکر یک دیلر است، یک فرض است (§۲.۳)؛ دیلرهای واقعی با یکدیگر هم معامله میکنند، با قراردادهای آتی هج میکنند و در صرافیهای دیگر هم پوزیشن دارند.
- «اگر همین حالا». پوزیشن، نوسان ضمنی و زمان تا سررسید در لحظه اسنپشات ثابت فرض میشوند. سطوح دور (±20–30%) دفتر فعلی را توصیف میکنند، نه دفتری را که بازار هنگام رسیدن قیمت به آنجا خواهد داشت.
- یک صرافی. فقط آپشنهای BTC در Deribit لحاظ شدهاند.
- هج تنها جریان نیست. پروفایل یک منبع از معاملات اجباری را میسنجد؛ نقدینگی اسپات و آتی، لیکوئیدیشنها و معاملات صلاحدیدی (discretionary) ممکن است در هر روز مشخص بسیار بزرگتر باشند.
Dealer Hedge Flow مدلی توصیفی است، نه هدف قیمتی یا سیگنال معاملاتی.